Strona wykorzystuje pliki cookies, jeśli wyrażasz zgodę na używanie cookies, zostaną one zapisane w pamięci twojej przeglądarki. W przypadku nie wyrażenia zgody nie jesteśmy w stanie zagwarantować pełnej funkcjonalności strony!

gora

Dzień 15 sierpnia polscy żołnierze obchodzą jako swoje doroczne święto. Obchodzone ono jest w powojennej Polsce od 1992 roku, kiedy to 30 lipca zostało ustanowione Święto Wojska Polskiego. Z jednej strony jest to nawiązanie do tradycji II Rzeczypospolitej, z drugiej strony data ta upamiętnia słynny manewr Wojsk Polskich znad Wieprza w 1920 roku, który przeważył nasze zwycięstwo w Bitwie Warszawskiej i wojnie z bolszewicką Rosją. Nasze miasto jest nadal garnizonem wojskowym, w którym więzi społeczeństwa miasta i regionu ze stacjonującym w Lesznie Wojskiem Polskim są nadal silne. Wyrazem tego są coroczne uroczystości wspólnie organizowane dla uczczenia tego Święta. W tym roku jednak w koszarach nie odbyła się żadna zbiórka związana ze Świętem Wojska Polskiego. Dowódca 4Zpplot zorganizował zbiórkę swoich żołnierzy tylko w Czerwieńsku w dniu 17 sierpnia. Smutne to dla żołnierzy garnizonu i mieszkańców Leszna, tak zasłużonego jako wojskowy garnizon dla naszej Ojczyzny.

20180815 1Jednak tradycji stało się zadość. Członkowie Stowarzyszenia świętowali w tym roku w Lesznie. W dniu 13 i 14 sierpnia udaliśmy się na leszczyńskie cmentarze i uhonorowaliśmy żołnierzy Wojska Polskiego, którzy spoczywają na tych cmentarzach, poprzez ozdobienie nagrobków biało-czerwonymi chorągiewkami. Natomiast w dniu 15 sierpnia spotkaliśmy się w gronie były wojskowych dla uczczenia Święta Wojska Polskiego. Spotkanie odbyło się w dniu 15 sierpnia w restauracji Olimp, gdzie zebrali się zarówno członkowie Stowarzyszenia, jak i inni byli żołnierze zawodowi służący w garnizonie leszczyńskim. Rozpoczynając spotkanie uczciliśmy minutą ciszy pamięć trzech zmarłych w tym roku członków naszego Stowarzyszenia: płk Zbozienia, płk Gawrona i, zmarłego 13 sierpnia, ppłk Laszkiewicza, byłego członka zarządu, skarbnika Stowarzyszenia. Następnie Prezes Stowarzyszenia kol. Rochmankowski złożył w imieniu własnym i Zarządu Stowarzyszenia życzenia z okazji Święta Wojska Polskiego. Przypomniał również o zbliżającej się uroczystości obchodów 100-lecia broni i wojsk przeciwlotniczych. Dalszy przebieg spotkania to także okazja do wspomnień o wspólnej służbie i pracy.

20180815 2

20180815 3

20180815 4

1 artW dniu 15 sierpnia, w rocznicę Bitwy Warszawskiej, Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej obchodzą swoje doroczne święto - Święto Wojska Polskiego, które zostało ustanowione w dniu 30 lipca 1992 roku. Nawiązuje ono do tradycji jego obchodzenia w II Rzeczypospolitej, upamiętniając rocznicę słynnego manewru Wojsk Polskich znad Wieprza w 1920r.

Święto Żołnierza w II Rzeczypospolitej ustanowił Minister Spraw Wojskowych gen. broni Stanisław Szeptycki rozkazem z dnia 4 sierpnia 1923 roku. Podano w nim: „W dniu tym wojsko i społeczeństwo czci chwałę oręża polskiego, której uosobieniem i wyrazem jest żołnierz. W rocznicę wiekopomnego rozgromienia nawały bolszewickiej pod Warszawą święci się pamięć poległych w walkach z wiekowym wrogiem o całość i niepodległość Polski. Uroczystości nie mogą nosić piętna smutku ani żałoby. Motywem uroczystości w dniu Święta Żołnierza jest zwycięska chwała i cześć dla tych, którzy krwią i życiem budowali podwaliny Rzeczypospolitej”.

 Bitwa Warszawska (12-25 sierpnia 1920r.)

W dniach 12-25 sierpnia 1920 roku Wojsko Polskie stoczyło jedną z największych i zarazem najważniejszych bitew w historii swojego oręża. Było to jednocześnie decydujące starcie w wojnie polsko-rosyjskiej 1920r.

Józef Piłsudski uznał, iż kształt wschodniej granicy Polski należy do priorytetów polskiej racji stanu. Od 14 lutego 1919r. rozpoczęła się tzw. niewypowiedziana wojna polsko-rosyjska, kiedy to w rejonie miasteczka Mosty nad Niemnem nawiązano pierwszy kontakt bojowy z oddziałami Armii Czerwonej. Zamiarem obu stron było przejęcie kontroli nad obszarem opuszczanym przez wojska niemieckie Naczelnego Dowódcy Wojsk na Wschodzie (Ober-Ost).

Strona polska, występując w obronie obszarów kresowych, wysuwała racje historyczne, kulturowe i etniczne, gdyż sporne terytoria w przeważającej części zamieszkiwali Polacy. Poza tym chodziło również o zabezpieczenie suwerenności odrodzonego państwa polskiego i ustroju opartego na systemie demokracji parlamentarnej.

Prowadzone działania bojowe przyniosły początkowo sukcesy odrodzonemu Wojsku Polskiemu, które w toku prowadzonych działań zajęło duże obszary litewsko-białoruskie. Jesienią 1919r. Józef Piłsudski wstrzymał ofensywę, aby nie wspierać „białych generałów” w wojnie domowej z bolszewikami, gdyż nie uznawali oni odrodzonej Polski w granicach byłego zaboru rosyjskiego. Po klęsce wojsk kontrrewolucyjnych na przełomie 1919/1920r. powróciła sprawa konfrontacji polskiej z bolszewikami. Józef Piłsudski zmienił swój plan idei federacyjnej na inkorporację ziem, które znajdowały się niegdyś w granicach I Rzeczypospolitej.

Działania bojowe poprzedziły jeszcze rokowania polsko-ukraińskie, zakończone w dniu 21 kwietnia 1920r. układem politycznym i konwencją wojskową, z przywódcą Ukrainy - atamanem Semenem Petlurą, który zgodził się na polskie roszczenia terytorialne na wschód po rzekę Zbrucz. Podjęte decyzje polityczne zapoczątkowały wielkie operacje polskie na wschodzie, które w historii są znane jako „wyprawa kijowska”.

W dniu 25 kwietnia 1920r. rozpoczęła się polska ofensywa na wschód. Celem uderzenia wyprzedzającego było zdobycie jak największych obszarów przed Armią Czerwoną. W wyniku działań bojowych siły polskie: 6. Armia gen. Wacława Iwaszkiewicza, 2. Armia gen. Antoniego Listowskiego i 3. Armia gen. Edwarda Rydza Śmigłego, opanowały duże obszary prawobrzeżnej Ukrainy łącznie z Kijowem (7 maja).

Armia Czerwona, znajdująca się dotąd w odwrocie po przeprowadzonej reorganizacji wzmocniła siłę uderzeniową swoich wojsk i od dnia 29 maja 1920r. przeszła do kontruderzenia na Ukrainie, a następnie na całym polsko-rosyjskim froncie. Szczególnie Polakom dała się we znaki Armia Konna Siemiona Budionnego, która 5 czerwca po przełamaniu frontu polskiego doprowadziła do generalnego odwrotu wojsk polskich.

Konnica S. Budionnego została zatrzymana dopiero w bitwie pod Brodami w dniach 29 lipca do 2 sierpnia 1920r. Wojska Frontu Północnego pod dowództwem Michaiła Tuchaczewskiego parły zaś na Warszawę z myślą przewodnią przeniesienia rewolucji na Zachód przez terytorium Polski. Rozciągnięte wojska bolszewickie podjęły próbę forsowania Wisły pod Włocławkiem oraz w Płocku, by starym rosyjskim zwyczajem zaatakować Warszawę od Zachodu.

Na tym też obszarze miały miejsce najcięższe walki, które stoczyły wojska polskie. Pierwsza armia gen. Franciszka Latinika walczyła pod Radzyminem, a 5. Armia gen. Władysława Sikorskiego pod Modlinem i nad Wkrą. Zadaniem głównym wojsk obu polskich armii było związanie jak największych sił rosyjskich w celu stworzenia korzystnych warunków do wykonania manewru okrążającego przez formującą się Grupę Manewrową, która miała rozciąć rosyjski Front Północny Michaiła Tuchaczewskiego.

W dniu 12 sierpnia siły rosyjskie na głównym, tj. warszawsko-modlińskim kierunku działań, liczyły 19 dywizji strzelców, 2 brygady strzelców, 2 dywizje kawalerii i oddział zbiorczy Grupy Mozyrskiej.

Siłom rosyjskim Polacy przeciwstawili 15 dywizji piechoty, 2 dywizje kawalerii i 2 brygady piechoty. Niestety, nie było żadnych odwodów.

Polskie Naczelne Dowództwo opracowało plan bitwy, którego szczegóły dopracował Piłsudski z gen. Tadeuszem Rozwadowskim. Zdecydowano o koncentracji ponad sześciu dywizji polskich nad Wieprzem w rejonie Puław. Siły polskie zostały zorganizowane jako trzy związki operacyjne:

Front Północny pod dowództwem gen. Józefa Hallera, a w jego składzie:

  • 1. Armia gen. Władysława Sikorskiego, która broniła obszaru Modlina;
  • 2. Armia dowodzona przez gen. Franciszka Latinika broniła przedmościa warszawskiego od Serocka pod Narwią do Góry Kalwarii,
  • Środkowej Wisły od Góry Kalwarii po ujście Wieprza do Wisły broniła 2. Armia gen. Bolesława Roi.

Dowództwo Frontu Środkowego w obszarze między Dęblinem a Brodami, sprawował gen. Edward Rydz-Śmigły, mający do dyspozycji:

  • 1. Armię, dowodzoną przez gen. Leonarda Skierskiego;
  • 2. Armię, dowodzoną przez gen. Zygmunta Zielińskiego.

Frontem Południowym dowodził gen. Wacław Iwaszkiewicz, rozciągnięty między Brodami do granicy południowej, któremu podlegały:

  • 1. Armia gen. Wacława Jędrzejewskiego;
  • 2. Armia Ukraińska pod dowództwem gen. Mychajły Omelianowicza Pawlenki.

W sumie stanowiło to 29 dywizji piechoty i 3 dywizje kawalerii, tj. około 190 000 żołnierzy.

Pomiędzy Dęblinem a Kockiem, za Wieprzem, zgrupowane zostały siły Grupy Manewrowej z 4. Armii. Koncentracja wojsk polskich przebiegła bez większych przeszkód. Położenie sił polskich dla całości planu bitwy było korzystne, ponieważ wojska nieprzyjaciela były rozrzucenie na dużej przestrzeni.

W dniu 13 sierpnia 1920r. rozpoczęła się wielka Bitwa Warszawska, która składała się z trzech faz:

-       walk obronnych na przedmościu warszawskim na przedpolach Radzymina;

-       bitwy obronnej i manewru zaczepnego 5. Armii gen. W. Sikorskiego nad Wkrą;

-       uderzenia w dniu 16 sierpnia Grupy Manewrowej znad Wieprza i pościg.

W dniu 14 sierpnia wojska 5. Armii gen. W. Sikorskiego natarły na Nasielsk. Następnego dnia 17. Dywizja Piechoty wyruszyła z Modlina i wzdłuż osi na Nasielsk zaszła nieprzyjaciela od flanki. Rosjanie zostali wyrzuceni po ciężkiej walce za Wkrę. W dniu 16 sierpnia 5. Armia kontynuując natarcie zdobyła Nasielsk, Serock, Pułtusk, Ciechanów, Przasnysz oraz Mławę. Pobita 15. Armia wycofała się ku Narwi, zagrażając odcięciem wojsk bolszewickich, które zagalopowały się już nad Wisłę. Wielkim sukcesem polskim okazało się zdobycie Ciechanowa gdzie zdobyto sowiecką radiostację. Spowodowało to utratę łączności 4. Armii Sowieckiej z Tuchaczewskim, którego stanowisko dowodzenia znajdowało się w Mińsku Białoruskim.

O świcie 16 sierpnia 1920r. zgodnie z planami, Grupa Manewrowa składająca się ze związków taktycznych 3. i 4. Armii pod dowództwem J. Piłsudskiego rozpoczęła natarcie znad Wieprza na rozciągniętą w marszu z Brześcia nad Bugiem ku Wiśle na wysokości Maciejowic – Grupę Mozyrską. Nagłe i zdecydowane uderzenie było zupełnym zaskoczeniem dla Rosjan, mimo wszystko nie do końca pojmowali grozę zaistniałej sytuacji. Armia polska przechodziła do następnej fazy, okrążenia i zniszczenia sowieckich armii Frontu Północnego. Sukces zależał od szybkości piechoty polskiej. Od 16 do 25 sierpnia czołowe jednostki 2. Armii przeszły ok. 300 km.

Bitwa na przedpolach Warszawy była operacją krótką, której efektem było rozbicie wojsk Tuchaczewskiego atakujących stolicę Polski. Wojska bolszewickie zostały pokonane, jednak Północny Front rosyjski nie został do końca rozbity. Straty rosyjskie, wyniosły 25 tysięcy zabitych i rannych oraz 66 tys. wziętych do niewoli. 45 tysięcy czerwonoarmistów zostało internowanych po przekroczeniu granicy niemieckiej. Zdobyto też 231 dział i 1023 ciężkie karabiny maszynowe oraz wiele innego sprzętu.

Z polskich szeregów ubyło 4,5 tys. zabitych, 22 tys. rannych i ok. 10 tys. zaginionych.

Przyczyn klęski Rosjan pod Warszawą należy upatrywać w braku koordynacji dowodzenia strony rosyjskiej, jednak zasadniczo męstwo oręża polskiego oraz zasada ekonomii sił sprawiły, że „płomień rewolucji” zatrzymał się na przedpolach Warszawy. Bolszewicy mimo klęski pod Warszawą, byli jeszcze groźni i należało się z nimi liczyć. Jeszcze Siemion Budionny dowodzący 1. Armią Konną pod koniec sierpnia wdarł się na Zamojszczyznę próbując przyjść z odsieczą wojskom Tuchaczewskiego. W dniu 31 sierpnia pod Komarowem doszło do największej bitwy kawaleryjskiej. Pomimo posiadanej przewagi 1. Armia Konna została zmuszona do odwrotu.

Ostatecznie Bitwa Niemeńska i bitwy na południowo-wschodnich rubieżach odrodzonego państwa przesądziły o zwycięskim zakończeniu wojny o polską granicę wschodnią.

Bitwa Warszawska wniosła również cenne doświadczenia do planowania i prowadzenia wielkich bitew. Zwycięstwo w tej wojnie zależało nie tylko od przewagi liczebnej i materiałowej, ale od umiejętnie stosowanej sztuki wojennej, a w szczególności od śmiałych manewrów na skrzydła i tyły przeciwnika.

Bibliografia:

  1. Dzieje oręża polskiego, pod red. Wiesława Jana Wysockiego. Warszawa 2000.
  2. Szlakiem oręża polskiego, pod red. Wiesława Jana Wysockiego. Warszawa 2003.
  3. Tadeusz Krząstek, Wojna polsko-rosyjska 1919-1920. Warszawa 1995.
  4. Polska sztuka wojenna od X w. do końca II wojny światowej, pod red. Henryka Hermana. Warszawa 1994.
  5. Józef Piłsudski, Pisma zbiorowe, t. VII, Warszawa 1937, (zbiór map), szkice nr 6 i 8.

Imieniny

Wtorek, 21-08-2018, Imieniny obchodzą Adolf, Adolfa, Adolfina
Do końca roku pozostało: 133 dni

ZEGAR

Licznik odwiedzin

456922
DzisiajDzisiaj179
WczorajWczoraj2064
Bieżący tydzieńBieżący tydzień2243
Bieżący miesiącBieżący miesiąc42878
WszyscyWszyscy456922